เซซามิน (Sesamin) เป็นสารกลุ่มลิกแนนที่พบในงา โดยเฉพาะงาและน้ำมันงา จึงมักถูกนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเพื่อสุขภาพ
หนึ่งในประเด็นที่ได้รับความสนใจคือเรื่อง ไขมันในเลือด แต่ก่อนเลือกซื้อควรเข้าใจก่อนว่า ผลการศึกษายังไม่ได้หมายความว่าเซซามินสามารถใช้แทนยา หรือรักษาภาวะไขมันในเลือดสูงได้โดยตรง
มีงานวิจัยในมนุษย์ที่ศึกษาผลของการเสริมเซซามินต่อระดับไขมันในเลือด เช่น คอเลสเตอรอลรวม LDL-C, HDL-C และไตรกลีเซอไรด์
งานวิเคราะห์รวมของการทดลองแบบสุ่มในมนุษย์ปี 2022 พบว่าเซซามินอาจมีผลต่อระดับไขมันบางค่า แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันตามระยะเวลาการศึกษา รูปแบบการทดลอง และสุขภาพของผู้เข้าร่วม
ขณะเดียวกัน งานวิเคราะห์เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์จากงาบางฉบับพบว่า ผลต่อคอเลสเตอรอลรวม LDL และ HDL ยังไม่ชัดเจน แม้อาจพบการลดลงของไตรกลีเซอไรด์ในบางการศึกษา
ดังนั้นข้อมูลในปัจจุบันควรมองว่า เซซามินอาจมีบทบาทเสริมในการดูแลสุขภาพ แต่หลักฐานเรื่องการลดไขมันในเลือดยังมีความแตกต่างกันระหว่างงานวิจัย
ไม่ควรหยุดหรือเปลี่ยนยาลดไขมันที่แพทย์สั่งมาใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเอง
ผู้ที่มี LDL สูง ไตรกลีเซอไรด์สูง หรือมีความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด จำเป็นต้องประเมินร่วมกับปัจจัยอื่น เช่น อายุ โรคประจำตัว ความดัน เบาหวาน การสูบบุหรี่ และประวัติครอบครัว
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจึงควรใช้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพ ไม่ใช่ใช้แทนการรักษาที่แพทย์วางไว้
ก่อนซื้อควรอ่านฉลากและตรวจสอบข้อมูลให้ชัดเจน โดยเฉพาะ
ไม่ควรเลือกจากคำโฆษณาว่า “ลดไขมันได้เร็ว” หรือ “รักษาคอเลสเตอรอลสูง” เพียงอย่างเดียว
เซซามินมีที่มาจากงา ผู้ที่มีประวัติ แพ้งา จึงควรระมัดระวังผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบจากงา เนื่องจากอาการแพ้อาจเกิดได้ตั้งแต่ผื่น คัน ไปจนถึงอาการแพ้รุนแรงในบางราย
หากกำลังใช้ยาประจำ มีโรคหัวใจ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคตับ โรคไต หรือรับประทานยาหลายชนิด ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
เนื่องจากข้อมูลเรื่องปฏิกิริยาระหว่างเซซามินกับยาบางชนิดยังมีจำกัด จึงไม่ควรเพิ่มอาหารเสริมโดยไม่ประเมินยาที่ใช้อยู่ก่อน
การควบคุมไขมันในเลือดไม่ควรพึ่งผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเพียงอย่างเดียว
ควรดูแลควบคู่กับการรับประทานอาหารที่เหมาะสม ลดไขมันอิ่มตัว ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก งดสูบบุหรี่ และตรวจไขมันในเลือดตามคำแนะนำของแพทย์
เซซามินเป็นสารสำคัญจากงาที่มีงานวิจัยเกี่ยวกับการดูแลระดับไขมันในเลือด แต่ผลการศึกษาในมนุษย์ยังไม่สอดคล้องกันทั้งหมด
ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ควรดูปริมาณสารสำคัญ ฉลาก มาตรฐานของผลิตภัณฑ์ และข้อควรระวัง โดยเฉพาะผู้ที่แพ้งา มีโรคประจำตัว หรือรับประทานยาอยู่
สำหรับผู้ที่มีไขมันในเลือดสูงอยู่แล้ว ควรตรวจติดตามระดับไขมันและปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนดูแลอย่างเหมาะสม ไม่ควรใช้เซซามินแทนยาหรือการรักษาที่ได้รับอยู่
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช้แทนคำแนะนำหรือการรักษาจากแพทย์.
